Bạn muốn cho con học nhạc, nhưng trong đầu đầy câu hỏi chưa có lời đáp: bắt đầu khi nào thì vừa, chọn môn nào thì hợp, con học được vài buổi rồi chán thì sao, mà ép con học thì sợ con ghét luôn cả nhạc. Thế là bạn cứ chần chừ, hết tháng này sang tháng khác, con thì vẫn chưa bắt đầu, còn bạn thì vẫn lo mình quyết sai. Không phải bạn thiếu quyết tâm. Chỉ là cho trẻ bắt đầu học nhạc có quá nhiều lựa chọn, mà chẳng có chỗ nào nói rõ cho cha mẹ biết nên bắt đầu từ đâu.
Điều khiến nhiều bé mau chán thường không nằm ở bản thân âm nhạc, mà nằm ở cách bắt đầu: bắt đầu bằng môn con không thích, bằng buổi học dài quá sức, hoặc bằng kỳ vọng rằng con phải tiến bộ thật nhanh. Sửa được cách bắt đầu, con sẽ có nhiều cơ hội thích học nhạc lâu dài hơn.
Vì sao nhiều bé bắt đầu rồi mau chán
Chọn môn theo sở thích của cha mẹ thay vì của con. Cha mẹ thích piano nên cho con học piano, cha mẹ thấy guitar "ngầu" nên cho con học guitar, trong khi con chỉ muốn hát, hoặc chỉ mê tiếng đàn con nghe trong phim hoạt hình. Học một môn mình không chọn thì mỗi buổi tập đều giống một việc phải làm, chứ không phải một việc mình muốn làm.
Buổi học dài quá sức tập trung của trẻ. Trẻ 5–12 tuổi khó ngồi yên tập trung liên tục như người lớn. Một buổi tập dài, ngồi một chỗ từ đầu đến cuối, rất dễ khiến con mệt và chán trước khi kịp thấy mình chơi được gì. Con không chán nhạc — con chán cảm giác ngồi lâu và bị sửa liên tục.
Kỳ vọng tiến bộ nhanh. Cha mẹ đóng tiền, đưa đón, ngồi chờ, nên rất muốn thấy con chơi được một bài ra hồn sau vài buổi. Nhưng giai đoạn đầu của trẻ chủ yếu là làm quen: quen tay, quen nhịp, quen ngồi vào đàn đều đặn. Đặt kỳ vọng cao quá, cha mẹ dễ sốt ruột, con dễ cảm thấy mình "học kém" dù con chỉ mới bắt đầu.
Không có thời gian biểu rõ ràng. Hôm nào nhớ thì tập, hôm nào bận thì thôi, cuối tuần đi chơi thì nghỉ hẳn một tuần. Không có giờ tập cố định, việc học nhạc trở thành việc "rảnh thì làm", mà với trẻ con, việc gì không có giờ cố định thì rất dễ trôi đi mất.
5 cách bắt đầu nhẹ nhàng để con thích học nhạc
Những cách dưới đây bạn làm được ngay, không cần đăng ký gì cả.
1. Cho con thử chạm nhiều loại nhạc cụ trước khi chọn. Thay vì quyết ngay một môn, bạn có thể cho con thử chạm, thử bấm, thử nghe tiếng của vài loại nhạc cụ khác nhau — piano, guitar, hay chỉ đơn giản là hát theo một bài con thích. Con chọn môn nào sau khi đã chạm tay vào thì khả năng con gắn bó với môn đó cũng cao hơn, vì đó là lựa chọn của con, không phải của riêng cha mẹ.
2. Bắt đầu bằng bài hát con đã thuộc. Đừng bắt đầu bằng bài tập mà con chưa từng nghe. Hãy bắt đầu bằng bài con đã thuộc lời, đã nghe nhiều lần ở nhà hay ở trường. Khi con đã biết giai điệu trong đầu, việc học đàn hay học hát trở thành việc "làm ra" một thứ con đã biết, chứ không phải học một thứ hoàn toàn xa lạ — và con sẽ thấy thành quả sớm hơn.
3. Giữ buổi tập ngắn, khoảng 10–15 phút. Với trẻ nhỏ, một buổi tập ngắn mà đều thường dễ giữ hơn một buổi tập dài mà thưa. 10–15 phút sau bữa tối, hoặc trước giờ đi ngủ, con tập trung được trọn vẹn, chơi được một đoạn ngắn, rồi dừng lại khi vẫn còn vui — hôm sau con sẽ sẵn sàng ngồi lại hơn là sau một buổi tập dài đến mệt.
4. Biến tập thành trò chơi. Đố con chơi đúng một đoạn ba lần liên tiếp, chơi theo nhịp vỗ tay của bạn, hay thi xem ai nhớ giai điệu nhanh hơn. Trẻ con học qua chơi, nên một buổi tập có yếu tố trò chơi thường giữ được sự chú ý của con lâu hơn một buổi tập chỉ có "làm lại, làm lại". Trò chơi ở đây không cần cầu kỳ, chỉ cần con thấy vui khi ngồi vào đàn.
5. Cả nhà cùng nghe nhạc, cùng chơi nhạc. Bạn không cần biết đàn để đồng hành cùng con: bạn có thể nghe con chơi, hát cùng con, vỗ nhịp theo con, hay đơn giản là ngồi nghe hết một đoạn con vừa tập được. Khi nhạc là việc chung của cả nhà chứ không phải bài tập riêng của con, con sẽ thấy việc tập đàn là một giờ vui, không phải một nhiệm vụ. Cách này cũng giúp con có thêm một hoạt động ngoài màn hình trong ngày, thay vì cứ trống thời gian là lại tìm đến điện thoại.
Nếu bạn muốn có người xếp sẵn lộ trình thay vì tự mò từng bước cho con, bạn có thể xem các khóa học của iMusic để chọn bộ môn và cấp độ phù hợp với con mình.
Khi nào nên có người đồng hành cùng con
Tự tập ở nhà được một thời gian, nhiều gia đình sẽ gặp trần: không biết tiếp theo cho con học gì, con chơi sai mà cha mẹ không biết sai ở đâu để sửa, hoặc con chán vì bài mới khó hơn mà không có ai chia nhỏ ra cho vừa sức. Lúc đó, có giảng viên đồng hành sẽ khác: người ta nghe con chơi, sửa ngay chỗ sai, và xếp bài tiếp theo vừa sức với con.
Lộ trình của iMusic đi theo hướng này: giờ học cá nhân linh hoạt, học trực tuyến tương tác ngay tại nhà nên không phụ thuộc giờ cố định; giảng viên đồng hành từ những bước cơ bản nhất, kể cả với trẻ bắt đầu từ con số không; lộ trình được cá nhân hóa theo mục tiêu của từng bạn nhỏ; và ở giai đoạn sau, con còn được thực hành cùng ban nhạc. Với trẻ nhỏ, lợi ích của việc học nhạc thường đến từ từ, theo hướng định hướng chung: con tập được tính kiên nhẫn khi tập lại một đoạn khó, tập trung hơn khi phải nghe nhịp và giữ tay đúng chỗ, và có thêm niềm vui khi chơi được trọn vẹn một bài mình thích.
Bắt đầu từ đâu
Đừng chờ đến khi chọn được môn "hoàn hảo" mới cho con bắt đầu, vì môn hoàn hảo đó có thể không bao giờ xuất hiện, và con thì cứ lớn lên trong lúc bạn chần chừ. Hãy bắt đầu nhỏ: cho con thử chạm vài loại nhạc cụ, chọn một bài con đã thuộc, tập 10–15 phút mỗi buổi, giữ đều vài tuần rồi hãy tính tiếp. Và nếu bạn muốn một lộ trình có người đồng hành, giờ học linh hoạt theo lịch của gia đình, hãy xem các khóa học và chọn gói thành viên phù hợp để bắt đầu. Nếu con nhà bạn đang dán mắt vào màn hình nhiều, bạn có thể đọc thêm bài Con mê điện thoại cả ngày? Cách giúp con rời màn hình nhẹ nhàng.