Bạn đã học được một thời gian, có thể là vài tháng, cũng có thể lâu hơn thế. Bạn biết vài hợp âm, vài thế tay, vài đoạn nhạc rời rạc, nhưng mỗi lần ngồi vào đàn một bài hoàn chỉnh thì mọi thứ lại rối lên: đoạn đầu còn tạm ổn, đến giữa bài thì vấp, đến đoạn khó thì khựng lại, rồi bạn bỏ dở và quay về chơi những đoạn mình đã quen. Cảm giác đó rất khó chịu, vì bạn không phải người mới hoàn toàn, nhưng cũng chưa phải người chơi được một bài ra hồn.
Không phải bạn không cố gắng. Nhiều người chững lại ở đúng lưng chừng này, không phải vì họ hết khả năng tiến bộ, mà vì cách tập của họ chưa giúp họ đi từ "biết từng phần" sang "chơi trọn một bài". Khi chưa nhìn ra điểm tắc đó, bạn càng tập nhiều càng dễ nản, vì công sức bỏ ra không đổi thành một bài chơi được từ đầu đến cuối.
Vì sao học mãi mà vẫn chưa chơi được một bài hoàn chỉnh
Học lan man, không có lộ trình. Hôm nay học một hợp âm mới, mai xem một kỹ thuật khác, tuần sau lại nhảy sang một bài mới vì thấy hay. Mỗi thứ biết một ít, nhưng không có thứ tự rõ ràng, nên bạn không biết mình đang ở đâu, phần nào đã chắc, phần nào còn yếu và tiếp theo nên học gì.
Chỉ học lý thuyết và ngón tay mà chưa ráp thành bài. Bạn có thể thuộc tên hợp âm, thuộc thế tay, đánh được từng nốt rời, nhưng chưa từng ráp tất cả lại trong nhịp của một bài hát thật. Học từng mảnh mà không ráp thì giống như có đủ nguyên liệu nhưng chưa bao giờ nấu thành một món ăn hoàn chỉnh.
Tập cả bài thay vì tách đoạn khó. Mỗi lần tập, bạn chơi lại từ đầu đến cuối, đoạn dễ thì chơi trôi, đoạn khó thì vấp rồi lại chơi tiếp cho qua. Đoạn khó không được tập riêng nên vẫn yếu như cũ, trong khi thời gian tập lại dồn hết vào những đoạn bạn đã chơi được rồi.
Không ai sửa lỗi nên sai thành thói quen. Tay đặt chưa đúng, nhịp lệch một chút, chuyển hợp âm chậm một nhịp — những lỗi nhỏ này ban đầu rất khó tự nhận ra. Tập đi tập lại mà không ai chỉ ra, bạn sẽ quen với cách sai đó, và càng về sau càng khó sửa vì tay đã nhớ sai rồi.
5 cách tập lại để sớm chơi được bài hoàn chỉnh
Những cách dưới đây bạn làm được ngay, không cần đăng ký gì cả.
1. Tách nhỏ bài thành từng đoạn. Đừng coi một bài là một khối lớn. Hãy chia bài thành đoạn mở đầu, đoạn điệp khúc, đoạn chuyển và đoạn kết, rồi chọn một đoạn ngắn nhất để tập trước. Chơi chắc một đoạn vẫn hơn chơi lỏng cả bài, vì mỗi đoạn chắc sẽ ghép lại thành một bài hoàn chỉnh.
2. Tập chậm ở đúng đoạn khó. Khi gặp chỗ vấp, hãy dừng lại và tập riêng chỗ đó với tốc độ chậm hơn nhiều so với bình thường. Chậm để tay đặt đúng, nhịp đi đúng, rồi mới tăng dần tốc độ khi đã chơi sạch. Tập chậm không phải là đi lùi, mà là cách nhanh nhất để đoạn khó hết vấp.
3. Thu âm và nghe lại chính mình. Bạn có thể dùng điện thoại để thu lại đoạn mình vừa chơi, rồi nghe lại như đang nghe người khác chơi. Cách này giúp bạn nghe rõ mình lệch nhịp ở đâu, hợp âm nào chưa sạch, chỗ nào chuyển còn khựng. Nghe ra lỗi rồi thì buổi tập sau bạn mới biết mình cần sửa cái gì.
4. Quay về một bài dễ hơn để lấy lại đà. Nếu bài đang tập quá sức, hãy tạm quay về một bài dễ hơn mà bạn đã gần chơi được. Chơi trọn một bài dễ sẽ giúp bạn lấy lại cảm giác hoàn thành và giữ nhịp tập đều, thay vì cứ kẹt mãi ở một bài khó rồi bỏ tập hẳn. Khi tay đã vững và nhịp đã ổn hơn, bạn quay lại bài khó sẽ thấy nhẹ hơn trước.
5. Chơi cùng người khác khi có thể. Chơi cùng một người bạn, dù chỉ là một người giữ nhịp đơn giản hay một người hát theo, cũng giúp bạn phải giữ nhịp đến cuối bài thay vì dừng lại mỗi khi vấp. Có người chơi cùng, bạn cũng dễ nhận ra chỗ mình lệch và có động lực tập đều hơn là tập một mình trong im lặng.
Nếu bạn muốn có người xếp sẵn lộ trình thay vì tự mò từng bước, bạn có thể xem các khóa học của iMusic để chọn bộ môn và cấp độ phù hợp với mình.
Khi nào nên có người xếp lộ trình giúp bạn
Tự tập lại một thời gian, nhiều người sẽ gặp trần: không biết bài tiếp theo nào vừa sức với mình, bài khó hơn thì không ai sửa tay và sửa nhịp, lỗi cũ sửa được vài hôm rồi lại quay về. Chững lại cũng không có nghĩa là bạn không có năng khiếu — nếu bạn đang băn khoăn chuyện này, bạn có thể đọc thêm bài Sợ mình không có năng khiếu học nhạc? Sự thật và cách bắt đầu để nhìn lại nỗi sợ đó cho đúng. Lúc này, có giảng viên đồng hành sẽ khác: người ta nghe bạn chơi, sửa ngay chỗ sai, và xếp bài tiếp theo vừa sức với bạn.
Lộ trình của iMusic đi theo hướng này: giờ học cá nhân linh hoạt, học trực tuyến tương tác ngay tại nhà nên không phụ thuộc giờ cố định; giảng viên đồng hành từ những bước cơ bản nhất, kể cả với người bắt đầu từ con số không; lộ trình được cá nhân hóa theo mục tiêu của từng người; và ở giai đoạn sau, bạn còn được thực hành cùng ban nhạc. Trang chủ iMusic cũng nêu mục tiêu tham khảo cho người đi làm là tự đàn hát sau 3–6 tháng — đó là mục tiêu để phấn đấu, không phải lời hứa cho mọi người, vì mỗi người bắt đầu từ một điểm khác nhau và dành được thời gian khác nhau.
Bắt đầu từ đâu
Đừng chờ đến khi mình giỏi hơn mới chơi một bài hoàn chỉnh, vì bài hoàn chỉnh chính là thứ giúp bạn giỏi lên. Hãy chọn một bài bạn thích, tách ra một đoạn ngắn nhất, và bạn có thể thử bắt đầu từ 15–20 phút mỗi lần, 3–4 buổi một tuần, tập chậm đoạn khó và thu âm nghe lại sau mỗi buổi. Giữ đều vài tuần, bạn sẽ thấy đoạn khó bớt vấp, đoạn dễ chơi chắc hơn, và bài hát bắt đầu nối lại được với nhau. Và nếu bạn muốn một lộ trình có người đồng hành và giờ học linh hoạt theo lịch của mình, hãy xem các khóa học và chọn gói thành viên phù hợp để bắt đầu.